خانه / یادداشت / مکالمات سنگر: کلماتی از جنگ جهانی اول

مکالمات سنگر: کلماتی از جنگ جهانی اول

جنگ جهانی اول بطور شگفت‌انگیزی روی باروری زبان انگلیسی تاثیر گذاشت. این حاصلخیزی زبان از دو حیث بود؛ اول اینکه افراد در آن زمان خودشان بطور گسترده درباره‌ی زبان و اصطلاحات عامیانه مباحثه و گفتگو می‌کردند. حتی روزنامه‌ها فهرست معانی و مفاهیم کلمات عامیانه را منتشر می کردند؛ هرچند این مفاهیم همیشه مورد تایید نیروهای نظامی جبهه‌های جنگ قرار نمی‌گرفت. اصولا این قضیه از همان سنگرها در جبهه‌ها شروع شد. دومین جهت، برمی‌گردد به ترکیب‌بندی نیروها در خطوط اول جنگ. در آن‌جا نیروها از همه قشر و قماشی در کنار هم قرار می‌گرفتند. افراد زیادی از گروه-های عامه‌ی مردم با تحصیل‌کرده‌ها هم‌سنگر می‌شدند و از فرهنگ‌ها و سطوح مختلف جامعه کنار هم قرار می‌گرفتند. بسیاری از کلمات از زبانی وارد زبان دیگر شده و یا در اثر ترکیب دو کلمه‌ی هم معنی از دو زبان، ناخودآگاه واژه‌ی جدیدی ساخته می‌شد. گاه هم اصطلاحاتی که افرادی از سطوح مختلف بکار می‌بردند، از یک طبقه وارد طبقه‌ی دیگر می‌شد. این تغییر و تاثیرپذیری به حدی بود که برای مثال برخی کلمات از طبقه‌ی بسیار پایین جامعه، پس از جنگ به راحتی توسط طبقه‌ی متوسط استعمال می‌شد. همچنین اصطلاحات و گویش‌های مناطق مختلف با هم درمی‌آمیخت. در برخی موارد اسامی رمز نظامی، دیگر تا پس از جنگ روی کلمات و معانی آنان می‌ماند.

جنگ جهانی اول بطور کلی و گسترده، مسیر دنیا را در قرن بیستم تغییر داد. از سه جبهه وارد نبرد شد و چهارده میلیون کشته و سی‌وچهار میلیون مجروح برجای گذاشت. اما زبان سنگرها کماکان در حافظه‌ی دنیای مدرن جاری‌ست. به عنوان یک تجربه‌ی زنده‌ی سربازان، صدها کلمه خصوصا آلمانی و فرانسوی، وارد زبان انگلیسی شد.

کتاب  «مکالمات سنگر: کلماتی از جنگ جهانی اول» نوشته‌ی «پیتر دویل» (Peter Doyle) و «جولیان واکر» (Julian Walker) سعی دارد نگاهی داشته باشد بر این تغییرها و ریشه‌ها و علل آن‌ها در زبان. در مقدمه‌ی کتاب آورده‌اند: «یکی از افسانه‌های ماندگار از جنگ جهانی اول آن است که هنوز هیچ سخنی از تجربیات درون سنگرهای آن به بیرون درز نکرده است. این کتاب چنین افسانه‌ای را ثابت می‌کند.»

برای پی بردن به تفاوت‌هایی که حین جنگ جهانی اول بر روی زبان انگلیسی صورت گرفته، دویل و واکر، نامه‌های سنگرها، گزارش‌های روزنامه‌های آن موقع، مدارک جنگی، هزاران سند و مدرک خطوط مقدم جبهه‌ها، دفترچه‌های خاطرات و کتاب‌های آن چهار سال جنگ را مطالعه و بررسی کرده‌اند و سپس بر اساس نتایج به دست آمده، کتاب مکالمات سنگر را نوشته‌اند.

به گفته‌ی «مارک پیترز»، ستون‌نویس زبان و فکاهی‌نویس، «یکی از جالب ترین نقطه نظرات این کتاب این است که چگونه رشد و توسعه‌ی لغوی دوره‌ی اخیر، توسط کلمات و اصطلاحاتی که تقریبا صدساله هستند، پژواک می‌شود». او همچنین می‌گوید: « به نظر من هر کسی که عاشق کلمات، علم لغت و تاریخ است، از خواندن این کتاب لذت خواهد برد. این کتابی‌ست که باید آن را داشت. این کتاب میان متن اصلی و نوشته‌های بی‌اهمیت، و میان تاریخ و فرهنگ، ماهرانه تعادل می‌بخشد.» دویل و واکر فرضیه‌ای را عنوان می‌کنند که بر طبق آن، شاید ویرانی به جای مانده از جنگ، باید با ساخته شدن زبان تعادل بخشیده می‌شد. درست است که این منطقا یک تعادل نیست، اما فوق‌العاده است.»

نویسنده‌ی «کلمات سنگر»، مجموعه‌ی جمع‌آوری‌شده‌ای از عکس‌ها و وسایل مربوط به جنگ دارد. وی تصاویر زیادی را از این کلکسیون در کتابش آورده است. کتاب همچنین نگاهی دارد به اینکه کلمات چگونه با تاثیر از جنگ، در زبان محاوره ظهور پیدا کرده‌اند.

«مکالمات سنگر» نخستین بار در سال ۲۰۱۱ و سپس در سال ۲۰۱۲ با جلد گالینگور، در ۲۵۶ صفحه منتشر شد. همین‌طور در سال ۲۰۱۴، به شکل یک کتاب اینترنتی در ۲۰۳ صفحه منتشر شد.

همچنین ببینید

خبرخونی ۷/ شجاعی: نمی‌توان شعور یک ملت را محدود کرد

اشاره. سجاد این هفته به خداحافظی استاد بهمنی پرداخته است و کتاب «هفته چهل و چند» و سید مهدی شجاعی و قزلی و جملات مرتضی سرهنگی درباره جنگ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *