خانه / بایگانی برچسب: نقد ادبی

بایگانی برچسب: نقد ادبی

سایه‌ی سنگین شازده

هوشنگ گلشیری یکی از چهره‌های مطرح ادبیات داستانی ایران است. عده‌ای او را آغازگر داستان مدرن می‌دانند و گروهی دیگر، بعضی از آثارش را پسامدرن تلقی می‌کنند. بنابر بعضی تحلیل‌ها گلشیری جریان داستان‌نویسی را به سمت و سویی جدید هدایت نمود و با تلفیق سنت و مدرنیته، شیوه‌های نوین روایت داستانی را معرفی کرد. در واقع، او اندوخته‌های ادبی و …

ادامه نوشته »

با چه نیتی نقد می‌کنیم؟

پیش‌نوشت: همواره نسبت به این که واژه «ما» را در نوشته‌هایم به کار ببرم، اِبا داشته‌ام ولی دریافتم از همکاری با دوستانم در بنیاد و مجلّۀ ادبی الف‌یا این است که کم‌وبیش می‌توان از این واژه بهره گرفت، با این که من نمی‌توانم تأیید کنندۀ همه رفتارها و نوشته‌ها در بنیاد و الفیا باشم، ولی فکر می‌کنم که هسته سختی …

ادامه نوشته »

گفتمانی پیرامون تحلیل گفتمان

نشر و نقد، ارتباطی دوسویه‌‌‌ دارند. اگر نقد نباشد اثر فاخر و مبتذل تفاوتی ندارند. اگر نشر نباشد اثری برای نقد کردن وجود ندارد. نقد ادبی زمینه‌‌‌ای دقیق و تخصصی است که ضمن بررسی نقاط قوّت و ضعف آثار، معیارها و راه‌‌‌کارهایی جهت ارتقای صنعت نشر کتاب ارائه می‌‌‌دهد. به همین دلیل، یکی از شاخه‌‌‌های مهم و پربار جایزه‌‌‌ی کتاب …

ادامه نوشته »

از شریعت در آینه معرفت تا نی‌انبان مشرک

بازخوانی مقاطع گوناگون تاریخ معاصر، بدون تبیین خاستگاه‌ها و بررسی زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن نمی‌تواند تصویر روشنی از آن دوره‌ی تاریخی به دست دهد. با تبیین وضعیت تحولات فکری و فرهنگی آن دوره، شاید راحت‌تر بتوان به بازخوانی آن دوره پرداخت. جدایی نسل اول شاعران انقلاب از حوزه‌ی هنری را نمی‌توان به اتفاقی از سر اختلافات شخصی تقلیل …

ادامه نوشته »

کتاب نمون‌ها

مردمِ «شیک و مجلسی» خوانِ زمانه‌ی «اندیشه‌ی پویا» و «مهرنامه» شاید کیانِ شصت،هفتاد صفحه‌ایِ کاهیِ نازک را خوب به خاطر نیاورند. البتّه که حسابِ مخاطبینِ تیراژِ سی چهل هزار نسخه‌ای آن که احتمالا خلاءِ نبودِ یک نشریه‌ی جریان‌ساز در حوزه‌ی اندیشه را از روزنِ دیوارِ فرهنگِ آستانه‌ی دهه‌ی هفتاد دیده و در انتظارِ آنی که از راه برسد و زنجیرِ …

ادامه نوشته »

قطعات دو طرفه

«پروژه‌ی پاساژ‌ها» نوسازی ماتریالیسم تاریخی است. «والتر بنیامین»، نویسنده و منتقد آلمانی با درآمیختن بی‌شمار نقل قول از نویسندگان و روزنامه‌نگاران اروپایی در دوران پوست‌اندازی مدرنیته، و با عقب و جلو رفتن در زمان، نشان می‌دهد که چطور فضاهای تازه‌ای در شهر و متن پاریسی زاده شدند. مطالعه‌ی تطبیقی و قیاس‌های خلاقه، درواقع امضای مولف در این متن است. با …

ادامه نوشته »

سخن گویان روایت ادبی و منتقدان ناشی

در متن ادبی، چه شعر باشد و چه داستان و رمان گاهی گفت و گوهایی درمی‌گیرد. انسان‌ها، جانوران و گیاهان حرف می‌زنند. حتی گاهی اشیاء و مفاهیم و پدیده‌های مختلف، حرف می‌زنند. این گویندگان لزوماً عروسک‌هایی سخنگو نیستند که سرنخ‌شان در دست مؤلف باشد و آنها فقط سر بجنبانند و دهان‌شان را باز و بسته کنند، تا حرف‌های شاعر و …

ادامه نوشته »

توهم مجازی

سال‌ها پیش شهید «سید مرتضی آوینی رحمه‌الله علیه»، در مقاله‌ی «انفجار اطلاعات»، از بی فایدگی حصارها در برابر شبیخون دزدانی گفت که از آسمان فرودمی‌آیند. او معتقدبود که نمی‌توان به حصار انکار اطمینان‌کرد و باید از این اندیشه که گریز از واقعیت بتواند ما را از شرّ ماهواره‌ها در امان‌بدارد، بیرون‌شد و به تعبیر نیچه، باید خانه‌ها را در دامنه‌ی …

ادامه نوشته »

نفس‌کشیدنِ فیل‌ها

فیل‌ها در قالب رمان و در سنت ادبی رئالیسم نوشته شده است. بنابراین، برای ارزیابی آن می‌بایست در همین چارچوب فکر کرد (برخی صحنه‌های فانتزی این اثر مثل حضور مارکس در آسانسور رستوران یا صحنه‌ی پخش‌وپلاشدن حروف روی اسکناس‌ها در هوا حداقلی است و وجه غالب نوشتار فیل‌ها هم‌چنان رئالیستی است). عناصری همچون زاویه‌ی دید، شخصیت، وصف، زمان و مکان و پیرنگ در خوانش فیل‌ها برجسته‌تر و باکیفیت‌تر از «زبان» آن به‌نظر می‌رسد.

ادامه نوشته »